Ekstremalne upały, które nawiedziły miasto 5 sierpnia 2026 roku, stały się okazją do przeprowadzenia badania z wykorzystaniem kamery termowizyjnej. Celem tego przedsięwzięcia było zidentyfikowanie miejsc najbardziej narażonych na nadmierne nagrzewanie, w sytuacji gdy temperatura powietrza sięgała aż 38ºC.

Elementy miejskiej przestrzeni a ich wpływ na ciepło

Uszczelnione powierzchnie: Asfalt, beton czy kostka brukowa to elementy miejskiej infrastruktury, które znacząco podnoszą temperaturę otoczenia. Ich ciemne barwy sprzyjają absorpcji promieni słonecznych, co skutkuje dodatkowymi stopniami Celsjusza w mieście.

Znaczenie terenów zielonych: Obszary pokryte roślinnością, szczególnie te z drzewami, przynoszą zauważalną ulgę w postaci niższych temperatur. To dzięki nim mieszkańcy mogą cieszyć się bardziej komfortowymi warunkami w trakcie upałów.

Różnice w nagrzewaniu: W pełnym nasłonecznieniu asfalt i kostka mogą osiągać temperatury rzędu 45,2ºC, podczas gdy miejsca zacienione, np. pod koroną drzew, pozostają znacznie chłodniejsze, z temperaturą około 28,2ºC.

Znaczenie roślinności w miejskim krajobrazie

Drzewa odgrywają kluczową rolę w obniżaniu lokalnej temperatury powietrza, redukując ją nawet o 2-8ºC. Zacienione przez nie miejsca na obrazach termowizyjnych wyróżniają się chłodnymi barwami. W przeciwieństwie do nagrzanych powierzchni, które świecą się na żółto czy czerwono, tereny z zielenią pozostają chłodniejsze.

Roślinność nie tylko zwalcza nagrzewanie, ale także poprawia strukturę gleby, zwiększa jej zdolność retencyjną oraz łagodzi skutki suszy. Stosowanie jasnych materiałów na powierzchniach miejskich również przyczynia się do odbijania światła, zmniejszając nagrzewanie.

Praktyczne wnioski z badania

Analiza wyników badania wskazuje na pilną potrzebę zmiany w podejściu do planowania przestrzeni miejskiej. Konieczne są następujące działania:

• Rozszerzenie terenów zielonych, co wpłynie korzystnie na mikroklimat.
• Użycie materiałów o wysokiej refleksyjności w budownictwie i infrastrukturze miejskiej.
• Wdrożenie błękitno-zielonej infrastruktury, która integruje wodę i zieleń w miastach.
• Intensywne sadzenie drzew jako jedno z najskuteczniejszych działań adaptacyjnych do zmian klimatu.

Realizacja tych strategii nie tylko zredukuje zjawisko miejskiej wyspy ciepła, ale także obniży koszty energii związane z klimatyzacją oraz przyczyni się do poprawy zdrowia i komfortu życia mieszkańców.

Źródło: Starostwo Powiatowe w Wieliczce